English

 Ε & Α Δραστηριότητες Τομέα Περιφερειακής Ανάλυσης

Κύρια δραστηριότητα του Τομέα είναι η ανάπτυξη εργαλείων και μεθόδων, βασισμένων σε σύγχρονες τεχνικές, που μπορούν να βοηθήσουν στον καλύτερο περιφερειακό, αστικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό και στην ορθολογικότερη αναπτυξιακή πολιτική. Βασικός άξονας στον οποίο κινείται ο Τομέας είναι η εφαρμογή τεχνικών από τους κλάδους της γεωγραφίας, της εφαρμοσμένης πληροφορικής, της τηλεπισκόπησης, της στατιστικής, των μαθηματικών, της επιχειρησιακής έρευνας, της πολεοδομίας και των οικονομικών για την δημιουργία συστημάτων πληροφόρησης και υποστήριξης λήψης αποφάσεων (Decision Support Systems) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα. Η ερευνητική δραστηριότητα του Τομέα εντοπίζεται κυρίως στις εξής περιοχές:

Η ερευνητική δραστηριότητα του Τομέα έχει κύριες πηγές χρηματοδότησης τα Ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα, καθώς και φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ενώ σημαντική και διαρκής συνεργασία έχει αναπτυχθεί με Πανεπιστήμια και άλλους Ερευνητικούς φορείς στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Κίνα και στη Μέση Ανατολή. Ο Τομέας Περιφερειακής Ανάλυσης απαρτίζεται από 9 άτομα αποκλειστικής απασχόλησης και 5 μερικής απασχόλησης συμπεριλαμβάνοντας ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών ειδικοτήτων όπως στατιστική, πληροφορική, τηλεπισκόπηση, αστικός και περιφερειακός σχεδιασμός, συγκοινωνιολογία και οικονομικά. Επιστημονικός υπεύθυνος του τομέα είναι ο Δρ. Πουλίκος Πραστάκος.

Εφαρμογές ΓΣΠ

Η έρευνα και η ανάπτυξη στο πεδίο των ΓΣΠ είναι η κύρια δραστηριότητα του Τομέα Περιφερειακής Ανάλυσης. Τα ΓΣΠ είναι πληροφοριακά συστήματα τα οποία έχουν τη δυνατότητα αποθήκευσης επεξεργασίας και παρουσίασης χωρικών δεδομένων. Στον Τομέα λειτουργεί από το 1991 ολοκληρωμένο εργαστήριο ΓΣΠ, ενώ από το 1998 έχει εγκατασταθεί και λειτουργεί σε μόνιμη βάση επίγειος σταθμός λήψης δορυφορικών Συστημάτων Προσδιορισμού Θέσης (GPS). Η ερευνητική δραστηριότητα είναι εστιασμένη στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων με βάση τη συνδυασμένη χρήση ΓΣΠ και μαθηματικών μοντέλων και στην ανάπτυξη εργαλείων για την οπτικοποίηση χαρτών στο διαδίκτυο (web GIS). Οι εφαρμογές που αναπτύσσονται σχετίζονται με θέματα μεταφορών, ανάλυσης δικτύων, παρακολούθησης του περιβάλλοντος και περιβαλλοντικού σχεδιασμού, εφαρμογών ΓΣΠ σε επιχειρήσεις (business GIS) και συστήματα πληροφόρησης για ταξιδιώτες. Διάφορα ελεύθερης πρόσβασης web-sites έχουν αναπτυχθεί στον Τομέα, π.χ. www.InfoTraffic.gr για την παρουσίαση των συνθηκών κυκλοφορίας στην Αθήνα σε πραγματικό χρόνο μαζί με τον πιο ευρέως χρησιμοποιούμενος οδηγό πόλεων στην Ελλάδα, όπου χρησιμοποιείται το "Gaea" map applet, μία εφαρμογή που έχει αναπτυχθεί από τους Ερευνητές του Τομέα.

Χωρικά Συστήματα Λήψης Αποφάσεων (SDSS)

Τα Χωρικά Συστήματα Λήψης Αποφάσεων είναι εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη λήψης αποφάσεων σε σύνθετα προβλήματα και βρίσκουν εφαρμογή στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στη λήψη αποφάσεων σε επιχειρήσεις, σε προβλήματα κατανομής πόρων και αλλού. Συνδυάζουν ΓΣΠ, βάσεις δεδομένων, μαθηματικά μοντέλα, μεθοδολογίες εκτίμησης επιπτώσεων και κριτήρια λήψης αποφάσεων σε ένα φιλικό περιβάλλον εργασίας το οποίο αποκρύπτει από τον τελικό χρήστη την καλύπτει την πολυπλοκότητα των εσωτερικών λειτουργιών του συστήματος. Ο Τομέας Περιφερειακής Ανάλυσης αναπτύσσει εφαρμογές βασισμένες σε Χωρικά Συστήματα Λήψης Αποφάσεων στα πεδία του αντιπλημμυρικού σχεδιασμού και της προστασίας από πλημμύρες, της διαχείρισης φυσικών καταστροφών, του αειφόρου τουριστικού σχεδιασμού κλπ.

Εφαρμογές Τηλεπισκόπησης

Η ερευνητική δραστηριότητα του Τομέα Περιφερειακής Ανάλυσης στο πεδίο της δορυφορικής τηλεπισκόπησης και της ψηφιακής επεξεργασίας εικόνας εστιάζεται στην ανάπτυξη και την εφαρμογή μεθόδων και τεχνικών για τη μελέτη περιβαλλοντικών προβλημάτων και φαινομένων. Για εφαρμογές σε αστικό περιβάλλον, χρησιμοποιούνται δεδομένα παρατήρησης της γης πολύ υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας που παρέχονται από τις νέες γενιές δορυφορικών αποστολών (Ikonos, Quickbird). Παράλληλα, δορυφορικές καταγραφές υψηλής και μέτριας χωρικής διακριτικής ικανότητας (ASTER, Landsat, SPOT, IRS, MODIS) χρησιμοποιούνται σε συνεχή βάση για την υποστήριξη ενός ευρέως φάσματος περιβαλλοντικών εφαρμογών. Πιο συγκεκριμένα, ο Τομέας εστιάζει κυρίως στα ακόλουθα:

  • Θεματικές ταξινομήσεις πολυφασματικών δορυφορικών δεδομένων για παραγωγή χαρτών κάλυψης του εδάφους και χρήσεων γης,
  • Παραγωγή ψηφιακών μοντέλων εδάφους, ορθοφωτοχαρτών και τρισδιάστατων απεικονίσεων,
  • Αντικειμενοστραφή εξαγωγή χαρακτηριστικών για αστικές εφαρμογές,
  • Παρακολούθηση περιβάλλοντος και ανίχνευση αλλαγών,
  • Υποστήριξη της διαχείρισης φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών,
  • Ενεργειακό ισοζύγιο και μικροκλιματικές εφαρμογές,
  • Ανάλυση υπέρυθρων δορυφορικών απεικονίσεων στα πλαίσια έρευνας και εφαρμογής στα πεδία της φυσικής του περιβάλλοντος και της ατμόσφαιρας.

Από το 2002, ο Τομέας διαθέτει επίγειο δορυφορικό σταθμό λήψης και διατηρεί αρχείο δεδομένων των δορυφορικών ανιχνευτών AVHRR, MVISR και SeaWiFS, χωρικής διακριτικής ικανότητας 1.1 km.

Χωρικά Στατιστικά Μοντέλα

Σκοπός των χωρικών στατιστικών μοντέλων είναι ο προσδιορισμός των επαγωγικών σχέσεων μεταξύ μεταβλητών με χωρική αναφορά. Μοντέλα χώρου - χρόνου, χωρική οικονομετρία και πολυμεταβλητή στατιστική ανάλυση είναι μερικές από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στον Τομέα. Οι περιοχές εφαρμογής περιλαμβάνουν τη γεωδημογραφία, μικρής χρονικής κλίμακας προβλέψεις κυκλοφοριακού φόρτου και περιφερειακά οικονομικά μοντέλα.

Εργαλεία Αξιολόγησης της Αειφόρου Ανάπτυξης

Η ερευνητική δραστηριότητα του Τομέα Περιφερειακής ανάλυσης έχει πρόσφατα συμπεριλάβει τη δημιουργία εργαλείων αξιολόγησης και εφαρμογής της Αειφόρου Ανάπτυξης. Τα εργαλεία αυτά έχουν το δυναμικό να αποτελέσουν πολύ χρήσιμα μέσα για τους υπεύθυνους σχεδιασμού, για τις αρχές και τους εμπλεκόμενους φορείς σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο για την αξιολόγηση της παρούσας ανάπτυξης και για την εφαρμογή της αειφορίας στην πράξη. Σχετικές ερευνητικές δραστηριότητες περιλαμβάνουν:

  • Την ανάπτυξη μεθοδολογίας και μίας σειράς δεικτών αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης καθώς και τον καθορισμό των στόχων και των κριτηρίων για την εφαρμογή βιώσιμης τουριστικής πολιτικής
  • Ανάπτυξη μεθοδολογίας σχεδιασμού συστημάτων για τη στήριξη λήψης αποφάσεων στον τομέα του τουρισμού σε Μεσογειακές περιοχές
  • Ανάπτυξη και υπολογισμό δεικτών αειφόρου αστικής ανάπτυξης με τη χρήση ΓΣΠ και τηλεπισκόπισης